Juist in het duister begint een nieuwe dag Juist in het duister begint een nieuwe dag
Als voorzitter van de kerkenraad maak ik mij soms zorgen. We zien dat het kerkbezoek terugloopt. Het wordt moeilijker om mensen te vinden voor allerlei taken. Steeds vaker lijken het dezelfde mensen te zijn die zich inzetten voor de gemeente. En eerlijk gezegd vraag ik mij soms af hoe lang we dit zo volhouden? Wie neemt straks het stokje over? En hoe ziet onze gemeente er over vijf of tien jaar uit?

Het zijn geen gemakkelijke vragen. En ik denk dat het goed is om ze ook gewoon te benoemen. Want geloven betekent niet dat we onze zorgen moeten wegdrukken.
Onlangs las ik over het boek Wachten op God van Andrew Root. Zijn gedachte raakte mij. Root vraagt zich af of we de crisis van de kerk wel op de goede manier benoemen. Wanneer een gemeente kleiner wordt, zoeken we al snel naar oplossingen zoals nieuwe plannen, nieuwe activiteiten, nieuwe vormen, nieuwe mensen. We gaan harder werken om de kerk weer te laten groeien.

Maar wat gebeurt er als we daarmee ongemerkt gaan geloven dat het uiteindelijk van óns afhangt?

Root houdt ons een andere houding voor, “wachten op God”. Niet als passief afwachten, alsof we niets meer hoeven te doen. Maar als een actief en gelovig wachten: ruimte maken, luisteren, bidden en proberen te ontdekken waar God al aan het werk is.

Als je kijkt naar Genesis 1 vers 2: “De aarde was woest en doods, duisternis lag over de oervloed, en over het water zweefde Gods geest.” Nog voordat er iets zichtbaar is, is God er. Dat vind ik een bijzondere gedachte. De Bijbel begint niet met een wereld die op orde is. Niet met een prachtig plan dat al klaar ligt. Het begint met leegte, duisternis en chaos. En juist daar spreekt God. “Er zij licht.”

God schept niet uit wat er al is. Hij brengt iets tot bestaan waar nog niets zichtbaar was, dat vind ik moeilijk om te begrijpen omdat het ons menselijke verstand te boven gaat. Maar misschien kunnen deze woorden ons als gemeente wel helpen in een zoektocht naar richting. Wij kijken naar wat er niet meer is. Naar de mensen die niet meer komen. Naar de vacatures die moeilijk te vullen zijn. Naar activiteiten die minder vanzelfsprekend worden. Naar een toekomst die we niet kunnen overzien. Maar misschien vraagt God ons om ook anders te kijken. Niet alleen: Wat zijn we kwijtgeraakt?
Maar ook: Waar is God iets nieuws aan het beginnen? Dat is niet hetzelfde als zeggen dat krimp niet pijnlijk is. Of dat we ons geen zorgen hoeven te maken. Het betekent ook niet dat we achterover kunnen leunen. We hebben elkaar nodig. We mogen initiatief nemen, verantwoordelijkheid dragen en zoeken naar nieuwe wegen. Maar misschien hoeven we niet alles zelf te bedenken en te maken. Misschien mogen we soms ook wachten.

Wachten op God vraagt vertrouwen. Het vraagt dat we erkennen dat wij niet de hoofdrolspelers zijn in het verhaal van de kerk. Dat is misschien ongemakkelijk. Zeker als je verantwoordelijkheid draagt. Want als kerkenraadslid of gemeentelid wil je graag iets kunnen doen. Je wilt vooruitkijken, keuzes maken en zorgen dat de gemeente verder kan. Maar zou juist daar geloof kunnen beginnen? Root quote: “Juist in het duister ligt het begin van een nieuwe dag.” Dat betekent niet dat wij weten hoe die nieuwe dag eruitziet. Misschien ziet de toekomst van onze gemeente er anders uit dan wij nu kunnen bedenken. Misschien ontstaan er nieuwe vormen van gemeenschap, nieuwe verbindingen of nieuwe manieren waarop mensen God ontmoeten. We weten het niet.
En misschien is dat precies de uitnodiging, om niet alleen bezig te zijn met het maken van de toekomst, maar om haar ook te verwachten en dan te ervaren.

God kan iets scheppen uit niets. Daarom wil ik mijn zorgen over onze gemeente niet ontkennen, maar ze ook niet het laatste woord geven. Ik wil leren om naast de vraag “Wat moeten wij doen?” een andere vraag te stellen: “God, wat bent U al aan het doen en mogen wij daar oog voor krijgen?”

Misschien begint een nieuwe weg niet wanneer wij alle antwoorden hebben gevonden.
Misschien begint die juist wanneer wij, midden in het duister, leren vertrouwen dat God al bezig is licht te maken.

Hartelijke groet,
Sam de Mooij
 
terug